Monday, July 29, 2013

برای خنیاگر دربار -۲

حتما خیال میکنی هرگز چنین اشتباهی را دوباره مرتکب نخواهی شد. اشتباهی که من سرسختانه میکوشم تا تکرار کنم. اشتباهی که فکر کرده بودم فقط یک بار آن هم با مقاصد آموزشی در زندگی هرکسی اتفاق میافتد. عاشق شدن.
شاید در همین لحظه به ساعت پنج و پنجاه وهفت دقیقه بامداد که صدای اذان صبح از مناره‌های ششگانه مسجد سلطان احمد بلند میشود به قعر اشتباه تکرارناپذیرت فروافتی.
این همخوابگیهای حین اذان صبح دیگر عادتمان شده بود می‌خندیدی و میگفتی  قربتاٌ الی الله . من هم میخندیدم و در دل میترسیدم . از خدایی که مبادا خشم گیرد بر جفتک پرانی ‌های ما و بر عشقبازی‌های وقت و بی‌وقتمان. نه، تو آتٍه ایست بودی و  طرفدار  ریچارد داکینز .کتاب «وهم خداوند» را به زبان انگلیسی من برایت خریدم مثل پیراهن نارنجی‌ات با راه‌های سورمه‌ای و کفشهای ونس  خاکی رنگت.  کفشها را آنقدر پوشیده بودی که دیگررنگی به رو نداشتند. گاهی فکر میکنم وقتی کفشهای مردانه‌ سیاه ورنی را که  برایت خریدم میپوشی  آیا به همسر جدیدت میگویی که از این مدل کفشها خوشت نمیامده تا روزی که سوغاتی هایت  را باز کرده و نامه مرا در کفشها یافته ای؟!
شاید اصلا دیگر آن کفشها را نمی پوشی.  ولی چطور ممکن است ازآنها گذشته باشی. ثروت پدر دختربچه‌ی زشت کورت کرده‌آیا. حتی باور اینکه از من گذشته باشی برایم سخت است. هنوز فکر میکنم لقمه‌ی بزرگی بودم برای دهان کوچکت که گویی با سجاف کنج‌هایش را گرفته بودند۰.
***
از حق نمیگذرم وقتی میگویم دختر بچه زشتی‌ست دخترک تازه از راه رسیده‌ات.   پیش از این گفته بودی که چشمت در پی جوان‌ترها و چذاب‌ترها میدود و بعد ثابت کرده بودی که زانوهایت سست است و زیپ تنبانت شل.  پس تعجب نمیکردم اگر لعبت کم سن و سالی را تورکرده بودی که دلم را بسوزانی. اما این یکی زشت‌ بود و بدهیکل . حتی برای من  که مرد نیستم . بارها ازدیدن تخته تخت سینه‌اش مشمئز شده بودم.هربار به دیدن دندانهای فک بالایش که تا زیر دماغش میرسیدو  لبخند ابلهانه‌اش که خبر از سبکسری کودکانه‌اش میداد  شیهه اسبی را میشنیدم.
عکسهای دختران دیگری را دیده بودم که به راحتی می توانستند در غیاب من جایگزینم شده باشند و نمونه‌های جوان‌تر و جذابتری به حساب بیایند. ازجدیت نگاهم، عقاید بی‌پروا و متلک‌گویی مردانه‌ و غیر قابل تقلیدم که بگذریم، ویژگیهای لازم مگر میتوانست جز باسن گرد و برامده،غوص کمر عمیق، سینه‌های پراما کوچک، گردن بلند و ابروهای کمرنگ باشد؟ همان پنج صبحها که با صدای اذان بیدار میشدیم در گوشم از خنکی و نرمی تپه‌ها و قدرت جادویی دستانم شعرها میسرودی. حالا چطور مینوانستم باور کنم که با بی مبالاتی از لحظه‌های تکرار ناپذیر زمستانمان بگذری، نیمه شبهایی که به نام صدایت میکردم و بیدار میشدی تا بشنوی که دوستت دارم.

Sunday, July 28, 2013

هایکو برای فرمانروا!


و تو آش‌ای که نخوردم 
 با دهانی که نسوخته
تاول زد.

Saturday, July 20, 2013

برای خنیاگر دربار-۱

       


همان موقع های دو هفته پیش، همان لحظه های خیره شدن به سقف و ستونهای نور، همان روی سنگهای داغ حمام میدانستم که اگر بگذرد دیگر گذشته. تجربه ثابت کرده بود که جمله هایی که در سرم میسازم اگر در لحظه روی کاغذ نیاید هرگز دوباره ساخته نمیشود. بعد از دودلی که نه هزار دلی در انتخاب بالاخره راهی حمام شدم. اضطرابم از جدایی به دقیقه نکشید ولی ترسناک بود و مقتدر، درست عین روزهای سیاه سال شصت و سه که جلوی مهدکودک عسل از مامان جدا میشدم. تو هم با همان افسردگی و بی تفاوتی آدم بزرگهای آن روزها هلم دادی که با مرد جوان حمامی که بچه مسلمان حزب اللهی ای مینمود بروم. مکالمه هایمان یادم نمیاید ولی در پی یک مشاجره سیاسی سر صبحانه تو را رنجانده بودم. هر چه بود روز دلخور و ناراحتی را اغاز کرده بودیم و تمام راه تا حمام را حرف نزده بودیم. پسرک حمامی طول راهرویی را همراهم امد، جایی متوقف شد و با دست اشاره کرد که به راهم ادامه دهم. حمام زنانه و مردانه جدا بود و خیلی زود تنها شدم که دو اتاق بعدی را طی کنم. به سالنی رسیدم که دور تا دور اتاقهای چوبی رختکن بود یکی از چند زن سرگردان این سالن با روپوش سبز لبخندزنان نزدیک شد و کاغذ کوچکی که شماره ۴ روی ان نوشته شده بود از دستم گرفت و مرا به یکی از اتاقهای چوبی برد.
یک تخت، یک سشوار، یک اینه و یک میز کوچک همه وسایل اتاق کوچک رختکن بودند و یک لنگ تمیز که تا شده روی تخت بود. همه لباسهایم را تا لایه اخر در اوردم و لنگ را دور خودم پیچیدم. زن ترک امد و دمپایی های چوبی و خیلی ناراحت حمام سنتی را جلوی پایم گذاشت. دست پاچه در اتاق رختکن شخصی ام را قفل کردم و به دنبال زن راه افتادم. لیفم را از قبل گرفته بودم . وارد سالن گرد بزرگی شدیم که در واقع حمام اصلی بود. زن کاسه روحی به دستم داد و هر دو شیر یک ابریز سنگی قدیمی را باز کرد تا پر شود و به انگلیسی گفت: تن مینتس واش واش واش! مبهوت مانده بودم. صابون و سر شوری در کار نبود. روی سنگهای داغ مرمرین کنار ابریز سنگی که حالا پر میشد نشستم و با کاسه روحی اب سرم ریختم. یاد مادر جون، مادر بزرگ مادری ام افتاده بودم که دومین نسل مهاجر خانواده اش بود و فارسی را سخت حرف میزد و از دریا میترسید. بچه که بودیم و جیغ جیغ کنان در ساحل خزر بازی میکردیم مادر جون نزدیک اب در موج رس دریا مینشست و کاسه کاسه اب بر موهای بلند حنایی اش میریخت. حالامن بیست و چند سال بعد کنار همزبانانش خیره به سقف و بنای ۳۰۰ ساله حمام انعکاس مادر بزرگ بودم۰
سقف مرکزی گنبدی بود پر از مشبک های ستاره ای و شش ضلعی و دایره که حمام و صفه وسط را پر از ستونهای نور کرده بود. دور تا دور حمام فضاهایی بود که با هشت ستون کُرِنتیان از سالن اصلی جدا شده بود. در هر یک از فضاهای پشت ستون حد اقل دو حوضچه یا ابریز سنگی بود با دو شیر اب سرد و گرم. غیر از من فقط دو زن جوان دیگر در حمام بودند، ترک و نیمه برهنه. زن جوان تر روی صفه داغ دراز کشیده بود و دیگری در رفت و امدی با کاسه اب بر سرش می ریخت. با من حرف نمیزدند و نگاهم نمیکردند شاید چون عریان بودم یا شاید حتی از قیافه ام میفهمیدند که خودی نیستم. انتظار میکشیدم که دو دلاک امدند و شروع به شستن ترکها کردند. فکر میکردم اگر با من مثل غیر خودی های زبان نفهم رفتار کنند و سر کار بگذارندم باز هم به تجربه و دیدن بنای ۳۰۰ ساله حمامی که اخرین حمام عمومی عثمانی ست میارزد. به تماشای مراسم شست و شوی ترکها نشسته بودم که با اصرار لباسهای زیرشان را نگه داشته بودند که اسباب زحمت مضاعف زن دلاک میشد و اهمیت پوشاندن عورت از زنهای دیگر را نمیفهمیدم. در این حین و بین عاقله زن دیگری وارد شد تنها به سمت ابریزی رفت و برهنه شد و شروع کرد به شستن رختهایی که در اورده بود.
بالاخره زنی که مرا به سالن حمام اورده بود وارد شد مثل بقیه روپوش سبزش را که دراورد مایو سیاهی به تن داشت. دستور داد و من روی صفه داغ وسط دراز کشیدم. گفت الحمدالله و پرسید موسلم؟ گفتم بله. لبخند رضایتی زد.  لیف را اورد و همه جایم را خوب مالید راحت و ارام شده بودم چنان که هر لحظه ممکن بود بخوابم . بی هیچ بددلی یا احتیاطی تمام لابلای اعضایم را شست. کارش که تمام شد بلند شدم و با هم دوباره کنار حوضچه سنگی رفتیم و زن کاسه کاسه و با شدت به من اب پاشید تا اثرات لیف و چرک تنم که در امده بود پاک شد. به روی صفه برگشتیم . حالا مرحله تازه ای بود. ترکیبی از روغن و صابون به تنم مالید و شروع کرد به ماساژ.دیگر بی انکه بدانم واقعا خوابم برده بود  تا گاه گاهی که میخواست بچرخم یا دستم را بالا ببرم.( در ان حین و بین پرسید توئنتی تو؟ اول منظورش را نفهمیدم با بهت و خواب الود نگاهش کردم به بالا تنه و سینه هایم اشاره کرد و گفت نایس. با ایما و اشاره فهماند که بیست و دو ساله به نظر میرسم. هرچند که هرگز برایم اهمیت نداشته اما در لحظه به یاد تلاقی جمله حالا دیگر معروف تو در باب جوانتر و جذابتر و نفرین انکیدو که میگفت: «باشد که مردت همواره زنان جوانتر و زیبا تر را ترجیح دهد» افتادم. میدانستم که اگر بخاطر ارامش و گرمای فضای حمام نبود شاید حتی پشتم تیر میکشید. در باب تفاوتهای زیبایی و جذابیت حتی جاودانگی میان زن و مرد و در فرهنگهای گوناگون جای بحث فراوان است. ... نکته قابل ذکر اما درترس خورده بودن نگاه من به تصویر بزرگتر و واقعیتهای اجتناب ناپذیر است. دراین بنای قدیمی و زیبای حمام و لذت شست و شو و ماساژ نه یک لحظه از غم فانی بودنم غافل میشدم نه لحظه ای از تصور ماجرا ها و ادمهایی که روزی در این حمام و صفه به جوانی و جذابیت خودنمایی کرده اند دست کشیدم.
حمام بعد از سه مرحله کف و صابون و ماساژو شلپ شلپ اب با کاسه بر سر وصورت کوبیدن تمام شد و من به خانم دلاک که فلیس نام داشت و سه بچه داشت و ۴ سال پیش از شوهر عرقخور عوضی اش طلاق گرفته بود و حالا به من میگفت که لنگم را بردارم و به اتاق داغ بروم گفتم که برای انعام دادن باید مردّم را بیرون درها ببینم و برگردم. فلیس دوزاری اش افتاد که منِ به ظاهر ۲۲ ساله ایرانی زن سنتی ای هستم و پولم دست شوهر است و روبوسی کرد و به خداسپرد. در اتاق داغ که یکجور سونای خشک بود خیلی طاقت نیاوردم. کاشی زیبای روبرو را که با بسم الله الرحمن الرحیم لاجوردی لعاب خورده بود دیدم، داغی سکوهای دور تا دور اتاق کوچک را سنجیدم، ذکری گفتم و بیرون امدم. کم کم به واسطه تغییر دمای اتاقهای تودرتوی حمام دروس تاریخ معماری اسلامی ام را به یاد میاوردم. به اتاق رختکن که رسیدم اول ساعت را نگاه کردم. دیر شده بود. حمام یک ساعت و ربع طول کشیده بود. حتما بیست دقیقه ای ناخواسته تو را منتظر گذاشته بودم و حالا باید وقت صرف خشک کردن موها و خودم میکردم که فوریه استانبول سرد است…. ادامه دارد

Thursday, July 18, 2013

شبهای روشن (یک)-در جواب فرمانروا

  ((تعریف کن.
تعریف که میکنی پایت را   همان جایی میگذاری که
روزی من چراغ برداشته ام
و گام تو اینگونه با دست من اشنا میشود
تعریف کن ! همه تعریف ها برای انند که دستها
تنها نمانند.))
یدالله رویایی


و  این تنها روح حیاتبخش زمانه نیست که ناباکوف به تعریف های تو دمیده  است. لذت انجا بودن است با تو. تا از  طنابی که بافته ای بگیرم و از چاهی بالا بیایم که درش هرچند سکوتی ممتد نیست اما هیچ کس هم به زبان مادری چیزی نمیگوید.  لذت نشستن در ضلع چهارم میز است. لب که باز می کنم تاانچه از ذهنم گذشته بگویم یادم می ا ید که امیر دیگرخاطره است و داوود و پگاه از گلمحمد و مارال غریبه تر.میز چهار ضلعی در ذهنم فرو میریزد و حزب از هم میپاشد. رها میکنم و باز می لغزم به ته چاه.مینشینم. خوب که فکر میکنم می بینم که راست میگویی  لذتی که در کار است نتیجه را درذهنم کمرنگ می کند.بوداوار این بار بی اندیشه پایان نامه را تا اخر می خوانم. چنان غرق شعف که فکرمیکنم هیچ جزیی لایق مدفون شدن نیست. ای کاش فقط می دانستم چگونه توصیفشان کنم.
                            ***
شنبه ۱۲ اوت ۲۰۰۶ بود. اخرین باری که من و جنی و متیو با هم به نشت «نویسندگان و نوشیدنیها» میرفتیم. نویسندگانی که هر ماه در باری در سانفرانسیسکو جمع میشوند معمولا داستان کوتاه مینویسند یا شاید داستانهای گوتاهشان را برای ما میخوانند. چارلی مسوول برگذاری این جلسات است.  نویسندگان رابه اتاق تاریکی در خیابان بیست و دوم دعوت می کند. به یک گیلاس نوشیدنی مورد علاقه شان مهمانشان میکند تا زیر نور قرمز بایستند و برای ماکه مست در تاریکی گرد میزهایمان به حرکت نورهای روی دیوار خیره مانده ایم؛ داستانی بخوانند.
مدتها قبل از اینکه پایم به این جمع نه چندان خودمانی باز شودشنیده بودم که چارلی ترجیح میدهد با ضمیر مونث خوانده شودو تعجب کرده بودم. بار اول که چارلی را دیدم جای تعجبی نمانده بود. پیراهن زنانه راه راه سیاه و سفیدی به تن داشت و ارایشی ملایم. و مرتب دستهایش را در موهای پرپشت و فری اش فرو میکرد.چارلی یک زن تمام عیار بود بی هیچ حرکت زننده یا اغراق امیز.حتی صدایش انقدر کلفت نبودکه به راحتی شنونده را متقاعد کند که او روزگاری مرد بوده است. شب اولی که به جلسه داستان خوانی رفته بودم و به داستانهای جذاب چارلی درباره هریک از نویسده ها   (پیش از معرفی شان )گوش داده بودم ؛زیر گوش جنی زمزمه کردم :چارلی به این فکر می اندازدم که ما به اندازه کافی زن نیستیم . و او به تایید سر جنبانده بود .جنی میگفت این احساسی ست که همه‌ی تراجنسی‌ها بر می انگیزند.
شنبه اخر دِیزی زَمورا شاعر نیکاراگویه ای امده بود. زنی مبارز که انگلیسی را با لهجه غلیظ اسپانیایی حرف میزد. همه شعرها را به دو زبان اسپانیایی و انگلیسی با شوری انقلابی میخواند اما صدایش اهنگ ناامیدانه ای داشت انگار که شکل حنجره اش به معنای کلمات شورانگیزش خیانت کرده باشد.گفت روزگاری ست که باید اطاعت کم و سرپیچی زیاد  کرد.تعجب کردم .مگر نه اینکه همیشه چنین زمانی بوده است. شعر خواندنش که تمام شدرو به متیوکردم لبخندی زد خم شد و ارام گفت "این همان چیزی ست که میگفتم." قبل از شروع جلسه  متیو  از کتابی که اخیرا خوانده بود( اوریانتالیسم نوشته ادوارد سعید نویسنده فلسطینی )گفته بود و تفاوت در دیدن فرهنگ استعماری. معتقد بود که در کشوراستعمارگرش این صدای مستعمره است که باید شنیده شود.گفتم :"درست؛ حالا به فرض که شنیدید مگر میفهمید؟" با تردید سری تکان داده بود.
هر سه انقدر مارتینی خورده بودیم که از پایان جلسه حتی یک لحظه تحمل فضای بار را نداشتیم. با عجله از بین جمعیت بیرون رفتیم و بهمن ها را اتش زدیم. ته مانده پاکت بود و چه بسا اخرین بارکه من و جنی با هم سیگار میکشیدیم. قدم زنان تا رستوران اسپانیایی در ان نزدیکی رفتیم.  جلوی در ایستادیم به حرف با زن جوانی که پدرش در زمان انقلاب در سفارت امریکا در ایران کار میکرده و گویا طرفدار انقلاب هم بوده .
در رستوران همه غذاهای دریایی که  جنی سفارش داد خوردم.  فکر کردم که دیگر نباید مارتینی بخورم وضع معده ام را اشفته کرده بود.با این حال حتی ران بلدرچینی که برایم مانده بود به دندان کشیدم. به متیوکه به اندازه من از سرمستی جنی شگفت زده به نظر می رسید گفتم :"غم انگیز نیست که من این پرنده را از مزه اش میشناسم؟" و او خسته و مغموم و مست صورتش را در دستانش پنهان کرده بود.از جنی که با ولع باقی بلدرچین را نیش میکشید و حرف میزد روی برگرداندم تا شاید چیز بهتری ببینم.نه. هیچ چیز بهتری در کار نبود.تنها تصویرروی دیوار یک گاو نر و گاوبازی را در کشمکش نشان میداد.
جنی که سیر شد ته فینو  (شراب اسپانیایی) ام را سر کشیدم و به خیابان برگشتیم..
...